Image Promo description

Register to use our site and access free newsletters, book events and lots more.

You don't have to be a member to use our site. Already registered? Login here

Become a member today

The Chartered Institute of Housing is the independent voice for housing and the home of professional standards

Adolygu'r cyflenwad tai fforddiadwy - map o'r llwybr i sicrwydd ariannu a fforddadwyedd?

01/05/2019


Heddiw mae panel annibynnol adolygu'r cyflenwad tai fforddiadwy wedi rhyddhau ei argymhellion yn sgil x mis o waith ennyn diddordeb budd-ddeiliaid ar draws y sector. Mae'r adolygiad wedi gweithio ar draws nifer o ffrydiau gwaith ar y cyd gydag arbenigwyr wrth ystyried y cyflenwad o dir, tai blaengar a mesur yr angen am dai.

Mae prif argymhellion yr adolygiad yn ymdrin â'r canlynol:

  • Cyfuno a symleiddio safonau ar gyfer pob cartref newydd fforddiadwy;
  • Caiff cartrefi fforddiadwy newydd eu hadeiladu at safon EPC 'A' o 2021 ymlaen ac erbyn 2025 bydd pob cartref newydd yn bodloni'r safon hon beth bynnag ei ddeiliadaeth;
  • Rhoi polisi rhent pum mlynedd ar waith o 2020-21 ymlaen, gan ddarparu sefydlogrwydd i denantiaid a landlordiaid;
  • Adolygiad ariannol annibynnol o Drosglwyddiadau Gwirfoddol ar Raddfa Fawr Cymru wrth dderbyn Cyfrifon Gwaddoli a Refeniw Tai awdurdodau lleol sy'n derbyn y Lwfans Atgyweiriadau Mawr
  • Gofyniad i Drosglwyddiadau Gwirfoddol ar Raddfa Fawr Cymru ac awdurdodau lleol fuddsoddi mewn dad-garboneiddio cartrefi presennol yn gyfnewid am ymrwymiad parhaus i'r Lwfans Gwaddoli ac Atgyweiriadau Mawr;
  • Sefydlu corff hyd braich i weithredu fel hyb rheoli tir sector cyhoeddus a gwasanaethau proffesiynol, er mwyn cyflymu datblygiad tir cyhoeddus ar gyfer tai fforddiadwy;
  • Dull newydd i ddisodli'r Grant Tai Cymdeithasol, gyda model uchelgeisiol sy'n canolbwyntio ar ganlyniadau, tegwch, ansawdd, tryloywder a gwerth am arian.

Wrth ddarparu corff cynhwysfawr cychwynnol o dystiolaeth ysgrifenedig i gyfeirio gwaith y panel adolygu, amlinellodd CIH Cymru yr angen am:

  • Ystyried yr angen am greu un system tai gydlynol sy'n gweithio dros bawb
  • Ymchwilio i'r cyfleoedd i greu dull tai yng Nghymru sy'n seiliedig ar hawliau
  • Ymdrin â stigma tuag at denantiaid sy'n byw mewn tai cymdeithasol
  • Darparu polisi rhent cynaliadwy sy'n cydbwyso fforddadwyedd
  • Creu sicrwydd hir dymor o gwmpas lefelau grantiau i alluogi darparwyr tai cymdeithasol i gynllunio'n effeithiol

Cred CIH Cymru fod yr argymhellion yn darparu map llwybr a all gyflwyno:

  • Sicrwydd cyllido tymor hwy cynyddol i sicrhau y gall y sector gyflwyno'r uchelgeisiau a ddisgrifir yn yr adolygiad
  • Polisi rhent cytbwys sy'n cynnal fforddadwyedd ac ar yr un pryd gwella capasiti i ddarparu tai cymdeithasol newydd
  • Cynnal safonau uchel ansawdd mewn cartrefi a datblygu ein gallu i gyflwyno uchelgeisiau di-garbon Llywodraeth Cymru ymhellach

Wrth ymateb i argymhellion yr adolygiad, meddai cyfarwyddwr CIH Cymru, Matt Dicks:

“Mae gan heddiw y potensial i wella'r ffordd y bydd gweithwyr a mudiadau tai proffesiynol yn gweithio am flynyddoedd i ddod - er gwell. Mae'r adolygiad wedi cyflwyno argymhellion synhwyrol i annog partneriaethau i ddatblygu cartrefi ar draws ardaloedd ehangach dros gyfnod hirach, gan gynnwys mesurau i alluogi awdurdodau lleol i adeiladu mwy yn uniongyrchol a gosod allan dulliau gwell o ddefnyddio tir sector cyhoeddus.

Mewn rhai ffyrdd mae hyn yn cynrychioli cam blaengar ymlaen. Er gwaetha'r gwaith rhagorol a gyflawnir gan weithwyr tai proffesiynol ar draws Cymru - bydd argymhellion eofn fel y rhain yn galluogi'r proffesiwn i gyflwyno canlyniadau sydd hyd yn oed yn well dros a gyda chymunedau ar draws Cymru.

Byddem yn disgwyl i Lywodraeth Cymru fabwysiadu'r argymhellion yn llawn ond yn ystod y broses honno mae'n rhaid i ni sicrhau ein bod yn gwarchod yn erbyn canlyniadau anfwriadol, yn enwedig o gwmpas y mecanwaith dyrannu grantiau arfaethedig.

Hefyd, mae'n rhaid i ni gydbwyso ein brwdfrydedd gyda dealltwriaeth o'r hyn sydd angen ei wneud o hyd - y tu hwnt i'r argymhellion i gyflwyno un system tai gydlynol a all ddiwallu anghenion tai pawb yng Nghymru. Mae'n rhaid i hyn, yn ein barn ni, gynnwys dull tai yng Nghymru sy'n seiliedig ar hawliau; ffyrdd o brif-ffrydio gwasanaethau tai sy'n lleddfu pwysau ar y GIG; a chefnogi landlordiaid a thenantiaid y sector preifat i ffynnu.

Mae lansio argymhellion yr adolygiad yn amserol wrth i ni symud ymlaen heddiw at ddiwrnod cyntaf ein cynhadledd flynyddol TAI 2019, a fydd yn rhoi cyfle cyntaf i weithwyr proffesiynol ar draws y sector gymathu'r argymhellion ac ystyried eu rôl wrth gyflwyno'r rhain yn ymarferol."


Please log in to comment

Your comments

No comments made yet
 

Join today

We’re here to help you make a difference. Join CIH today and discover your potential

 

Fire safety

All the latest info and fire safety resources for housing professionals

 

The new housing apprenticeships

With a century of experience equipping housing professionals with the skills they need to do the brilliant work they do, we can help you make the most of the new housing apprenticeships – whatever stage of the journey you are at.