01 Jul 2021

Mae gan gyngor ar dai rôl allweddol i'w chwarae wrth gefnogi ymateb y GIG i COVID-19

Mae'r diffyg llety dros dro oherwydd pandemig COVID-19 yn creu mwy o heriau o ran rhyddhau pobl sydd mewn perygl o fod yn ddigartref, yn ôl ymchwil newydd gan Sefydliad Tai Siartredig Cymru.

Mewn astudiaeth newydd ddadlennol, comisiynodd prosiect Tyfu Tai Cymru CIH Cymru Gana Consulting a C.A.R.P Collaborations i edrych o'r newydd ar ba rôl y mae cyngor tai yn ei chwarae pan gaiff cleifion eu rhyddhau o'r ysbyty.

Roedd yr ymchwil yn cynnwys ffocws ar sut roedd COVID-19 wedi effeithio ar drefniadau ac wedi ceisio barn gweithwyr proffesiynol, cleifion a gofalwyr ledled Cymru.

Canfu'r adroddiad:

  • Nid yw staff yn tueddu i ddilyn protocol clir ar ryddhau cleifion o'r ysbyty, gan ddibynnu'n aml ar gonfensiynau lleol
  • Mae'r diffyg llety dros dro oherwydd pandemig COVID-19 yn creu mwy o heriau o ran rhyddhau pobl sydd mewn perygl o fod yn ddigartref neu'r rhai y gallai eu cartref fod yn anaddas yn dilyn eu harhosiad yn yr ysbyty
  • Mae staff mewn rolau arbenigol a oedd, cyn y pandemig, yn gweithio mewn ysbyty bellach yn dibynnu ar staff anwbenigol i gyfleu eu cyngor a'u harweiniad
  • Gall presenoldeb arbenigwr tai mewn ysbyty wella cyngor amserol i weithwyr proffesiynol a chleifion
  • Nid yw cleifion nad ydynt yn cael eu derbyn yn ffurfiol i'r ysbyty yn cael gwybodaeth a allai eu cadw'n dda gartref
  • Mae oedi i addasiadau, yr angen am ofal parhaus, a chymhlethdodau tra yn yr ysbyty i gyd yn achosi oedi cyn i glaf gael ei ryddhau
  • Mae dulliau sy'n cynnwys ystod eang o weithwyr proffesiynol wrth gynllunio ar gyfer rhyddhau cleifion yn cynyddu'r tebygolrwydd y caiff anghenion cleifion eu hystyried yn gyfannol – er weithiau gall cynnwys gweithwyr proffesiynol allweddol, fel staff tai, ddod yn rhy hwyr
  • Gall defnyddio systemau TG lluosog ei gwneud yn anos rhannu'r wybodaeth ddiweddaraf sy'n hygyrch i'r holl staff
  • Mae tystiolaeth nad yw asesiadau o anghenion gofalwyr yn cael eu cynnal yn gyson ac nad yw tai yn ystyriaeth reolaidd pan fydd y trafodaethau hyn yn digwydd.

Mae'r adroddiad yn gwneud ystod eang o argymhellion ar gyfer byrddau iechyd, Llywodraeth Cymru a rhanddeiliaid eraill sy'n cefnogi'r broses o gynllunio ar gyfer rhyddhau cleifion o'r ysbyty. Mae'r rhain yn cynnwys yr angen i sicrhau bod cyngor ar dai yn cael ei ystyried fel rhan ganolog o gynllunio ar gyfer rhyddhau cleifion o'r ysbyty, i gynnwys arbenigwyr tai cyn gynted â phosibl pan ddaw angen cyngor ar dai i'r amlwg a rhoi ystyriaeth bellach i sut y gellir cefnogi awdurdodau lleol i hwyluso rhyddhau cleifion o'r ysbyty gyda llety dros dro cyfyngedig ar waith o ganlyniad i'r pandemig.

 

                                          Adroddiad llawn  Atodiadau  

Catherine May  |  rheolwr Tyfu Tai Cymru

Mae'r ymchwil hwn yn taflu goleuni ar yr hyn y gellir ei gyflawni i bobl pan fydd arbenigwyr tai yn cael eu cynnwys mewn ffordd gydgysylltiedig a chyngor ar dai yn cael ei ddefnyddio fel rhan o'r broses cynllunio ar gyfer rhyddhau cleifion o'r ysbyty. Mae'n dangos y gall cynllunio ar gyfer rhyddhau cleifion amrywio'n fawr yn dibynnu ar amgylchiadau rhywun – o'r rhai a allai fod yn bresennol mewn ysbyty ond heb gael eu derbyn yn ffurfiol, i'r rhai sy'n cael triniaeth a fydd yn newid eu hanghenion tai a gofal parhaus. Er ein bod yn gwybod nad yw dull gweithredu sy'n addas i bawb yn gweithio, mae achos i sicrhau bod cyngor ar dai wedi'i wreiddio fel y gall pawb gael mynediad iddo pan fyddant yn dod i gysylltiad â gwasanaethau gofal iechyd.

Matthew Kennedy  |  rheolwr polisi a materion cyhoeddus, Sefydliad Tai Siartredig Cymru

Er ein bod yn gwybod na fydd angen help na chefnogaeth ar bawb sy'n cael eu derbyn i'r ysbyty gyda'u tai, mae'r adroddiad hwn yn dangos bod gormod o gyfleoedd wedi'u colli i nodi anghenion tai a allai helpu pobl i aros yn iach gartref yn y pen draw ac osgoi dychwelyd i'r ysbyty. O ystyried bod yr angen i ddiogelu capasiti yn y GIG hyd yn oed yn bwysicach o dan amodau argyfwng COVID-19 rydym yn annog Llywodraeth Cymru a byrddau iechyd i weithredu'n gyflym ar sail ein hargymhellion i wneud y cysylltiadau synhwyrol hynny lle gwyddom y gallai cyngor ar dai gael effaith wirioneddol ar helpu gweithwyr gofal iechyd proffesiynol yn eu rolau pwysedd uchel , a chefnogi gwell canlyniadau i gleifion, gofalwyr a theuluoedd.

Nodiadau i olygyddion
1. Y Sefydliad Tai Siartredig (CIH) yw'r llais annibynnol dros dai a chartref safonau proffesiynol. Mae ein nod yn syml – er mwyn rhoi'r cyngor, y gefnogaeth a'r wybodaeth sydd eu hangen ar weithwyr tai proffesiynol i fod yn wych. Mae CIH yn elusen gofrestredig ac yn sefydliad dielw. Mae hyn yn golygu bod yr arian a wnawn yn cael ei roi yn ôl i'r sefydliad ac yn ariannu'r gweithgareddau a wnawn i gefnogi'r sector tai. Mae gennym aelodaeth amrywiol o bobl sy'n gweithio yn y sectorau cyhoeddus a phreifat, mewn 20 o wledydd ar bum cyfandir ledled y byd. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn: www.cih.org
2. Mae Tyfu Tai Cymru yn brosiect ymchwil polisi 5 mlynedd a ariennir gan Sefydliad Oak – mae rhagor o wybodaeth am y prosiect a'i waith ar gael yma.
3. I gael sylwadau ychwanegol, trefniadau cyfweld neu astudiaethau achos, cysylltwch â 07534404742 neu matthew.kennedy@cih.org